GEN HEKİMİ

Çok sık karşılaştığımızı durumlardan biridir bu.. Kişi ya hamile olduğunu bilmeden ilaç kullanmıştır, ya hamileyken ilaç kullanmak zorundadır, ya çocuğuna/kendisine röntgen çektirirken hamile olduğunu bilmemektedir, ya da guatr hastasıdır ve hamileyken radyoaktif iyot tedavisi almıştır. Alkol kullanmıştır ya da sigara bağımlısıdır.

Talidomid bundan 50 yıl önce sakinleştirici bir hap olarak çok yaygın kullanılan bir ilaçtı. Hamileliğinde bu ilacı kullanan bir çok kadının bebeğinde kol bacak yokluğu ile doğan bebeklere rastlanınca teratolojinin önemi çok daha iyi anlaşılır oldu. Teratoloji bebeklerde doğuştan bozuklukları inceleyen bir bilimdir ve genetik toksikolojinin de bir yan dalıdır. 

İngiltere Swansea Üniversitesi'nde Genetik Toksikoloji laboratuvarlarında doktora yaparken çok çeşitli kimyasal maddelerin ve ilaçların genlerde ve kromozomlarda nasıl ağır hasar yapabildiklerini şaşırarak gözlemlemiştim. O yıllarda bizi kanserden ve toksik maddelerden koruyan p53 geni üzerinde çalışıyordum ve vücudumuza örgü örgü nakşedilen bu muhteşem "koruyucu" moleküllerin bile kullandığımız ya da maruz kaldığımız maddelere ve radyasyona karşı bir noktadan sonra nasıl da çaresiz kaldıklarını görmüştüm.

Evet. Vücudumuz 100 trilyon hücreden, katrilyonlarca molekülden oluşmuş muazzam bir evren.. Hz. Ali'nin dediği gibi "küçük bir kainat"...Bu 100 trilyon hücre, başlangıçta bir tek hücreydi, bir annenin rahminde... İnsan, hayvan ya da bitki yaşam macerasına bu bir tek hücreden başlar.. Eğer hücreye hayatiyetini veren genlerde bir sorun yoksa ve dışsal bir etkenle bu genlerde bir değişim olmazsa bu hücre bölüne bölüne, daha anne karnındayken, sağlıklı bir insana dönüşüp doğuncaya kadar trilyonlarca sayıya ulaşır. Şeklen ve beyin olarak bu "insana dönüşme" hep gelişimsel genler dediğimiz genlerin kontrolünde cereyan eder.

İlaç olsun, radyasyon, alkol, sigara olsun genlerimizi etkileyen tüm bu teratojenlerin bebeğinize zarar verebilmesi için sadece ne kullandığınız değil, ne zaman kullandığınız, ne sürede kullandığınız, ne dozda kullandığınız, ne yolla aldığınız gibi bir çok faktör söz konusudur. Tüm bu faktörlerin değerlendirildiği, teratoloji ve toksikoloji konusunda uzmanlaşmış hekimlerin sayısı Türkiye'de maalesef yeterince yoktur. Bir çok ülkede telefonla bilgilendirme servisleri onlarca senedir hizmet vermektedir. Ancak bizde henüz bu konuda bir adım atılmış değildir.

​

Hamile iken ilaç mı kullandınız? İlaç kullanmak zorunda mısınız? Radyasyona mı maruz kaldınız ? Sigara, alkol mü kullandınız?

Endişenmeyin.. Unutmayın annenin psikolojik sağlığı, bebeğin sağlıklı gelişimi için en önemli faktörlerden birisidir. Ethica Genetik'e gelin, sizi rahatlatalım, yapılması gereken ne ise onu yapmanıza yardımcı olalım.

​

NOT: Gebelikte kullandığınız ilaçlar ya da diğer toksik durumlarla ilgili en son hayvan, insan ve hücre araştırmaları baz alınarak Amerikan Teratoloji Derneği, Amerikan Jinekoloji ve Obstetrik Derneği, Avrupa Teratoloji Derneği standartlarında kurumsal DURUM RAPORU veriyoruz.

 

Gözden kaçabilecek bir probleme meydan vermemek için, gen hekimi olarak doğumdan 1 ay sonra bebekleri mutlaka genetik yönden biz de muayene ediyor ve değerlendiriyoruz.